Šta su to nanoapatiti?

    Zubna gleđ je najtvrđe tkivo u živome svijetu. To joj obezbjeđuje sastav koji preko 96% težinskog dijela čine minerali, uglavnom kalcijum i fosfati. Minerali su prostorno raspoređeni u veoma složenu kristalnu strukturu koja se naziva hidroksil apatit. Sićušne iglice kristala (nano veličine) se međusobno sabijaju u cilindrične tvorevine koje se vijugavo pružaju kroz celu debljinu gleđi (nekoliko milimetara) i nazivaju se gleđne prizme. Takva sabijenost i usnopljenost značajno povećava mehaničku čvrstoću.

    Hidroksil apatit u zubnoj gleđi (inače on takođe gradi i koštano tkivo i hrskavicu) nije u potpunosti čist, već sadrži pored kalcijuma i fosfata i neke druge jone poput karbonata, magnezijuma, fluora i dr. Ove druge komponente određuju hemijske i fizičke osobine kristala, od kojih je najvažnija otpornost na dejstvo kiselina. Prisustvo fluorida pojačava otpornost, ali i brži oporavak kristalne rešetke. Proces stvaranja zubne gleđi je veoma složen i razlikuje se od izgradnje koštanog tkiva. Posebne ćelije prvo izlučuju specijalne bjelančevine koje poput matrice organizuju i usmjeravaju kristale hidroksilapatita u gore navedene snopove. Kada se izgradi kompletna debljina gleđi, ćelije nestaju, tako da nije moguće više stvarati nove slojeve. Ali to ne znači da je zubna gleđ statična (mrtva) tvorevina. Između nje i pljuvačke postoji neprekidna razmjena u mineralima i to u zavisnosti od okruženja.

    Ako je ono kiselo (ispod pH 5,5), dolazi do izvlačenja minerala (demineralizacija), odnosno kompletnih nano kristala, i samim tim stanjivanje i slabljenja rešetke i prizmi. To se događa u procesu nastanka karijesa, kada bakterije iz zubnog plaka prerađuju šećere iz hrane, ali i kod dužeg „kupanja zuba“ u gaziranim napitcima. Ukoliko je pak na površini zuba sredina bazna onda se minerali iz pljuvačke organizuju u nano kristale i ugrađuju u kristalnu rešetku. To se zove remineralizacija. Kada postoji ravnoteža između ugradnje i izvlačenja minerala zubna gleđ je zdrava i normalne prozirne boje. Pojava bjeličaste boje (mrlja) prvi je znak da preovladava sredina pogodna za izvlačenje menerala. Zubni kvar je posljedica poremećene ravnoteže u kojoj dominira demineralizacija. Ukoliko duže vrijeme na površine gleđi postoji kisela sredina, kristalna rešetka previše slabi i pod dejstvom pritisaka tokom žvakanja dolazi do pucanja i razvoja rupica (stručno se nazivaju kaviteti).

    Defekt u konitinuitetu gleđne prizme se, za sada ne može prirodno nadoknaditi i zato je neophodno da se popuni sa ispunom (plombom). Da bi se lakše i brže vršio oporavak oštećene kristalne rešetke, neophodno je da na površini zuba bude prisutno dovoljno minerala i da štetna hrana ne ometa njihovu ugradnju. Savremena ishrana, bogata šečerima, i loša higijena to otežavaju. Kada je razjašnjena kristalna struktura zubne gleđi, postojali su pokušaji da se dodavanjem punih kristala hidroksil apatita u zubne paste ili vodice za usta ubrza prosec remineralizacije, ali nisu dali zadovoljavajuće rezultate. Tek sa uvođenjem nanokristalnih čestica (tehnologija je razvijena tek poslednjih dvije decenije i to prvo u Japanu) postignut je puni efekat. Danas se smatra da se u procesu demineralizacije iz kristalne rešetke izvlače upravo takvi nano kristali, a ne pojedinačni minerali i da se isto događa i tokom ugradnje.

    Moglo bi se grubo reći da su nano hidroksilapatiti osnovne cilge u zidu zubne gleđi. I kako takvi bi mogli da predstavljaju budućnost stomatologije. Naučna istraživanja sve više potvrđuju ovakva razmišljanja, što je i dovelo do pojave preparata za zaštitu i oporavak zuba na bazi nano apatita. Istraživanja su isto tako pokazala da kombinovano dejstvo fluorida i nanoapatita još više podstiče proces remineralizacije.

    Prisustvo složenog alkohola ksilitola, takođe pojačava ovakvu kombinaciju, jer istovremenu koči razvoj štetnih (kariogenih) bakterija, ali i podstiče procese remineralizacije. Preparati sa nano apatitima se koriste za jačanja zubne gleđi (prevencija), izliječenje početnih promjena na njoj (bijele mrlje), ali i kod oporavaka blažih razvojnih defekata. Istraživanja su pokazala da je mehanizam ugradnje nano apatita i opravak zubne gleđi mnogo efikasnji ako su oni kombinovani sa fluoridima i ksilitolom u dovoljnim količinama. Na našim tržištu su se preparati sa nano apatitima tek nedavno pojavili. (drjovan.biz)

    Kontakt forma

     

    Verifikacija

    Comments are closed.

    Sva prava zadržana, Gondor D.O.O.