NaslovnaRiječ stomatologaOdontogeni keratotumor

Odontogeni keratotumor

Odontogene keratociste su ciste iz grupe odontogenih cisti specifične histološke građe, izrazito agresivnih karakteristika, dugotrajnog asimptomatskog rasta i razvoja sa visokom tendencijom recidiviranja ako se adekvatno i pravovremeno ne odstrane.

Ako se odontogena keratocista pojavi na mjestu gdje u vilici nedostaje zub, to može biti jasan znak od kojeg se zuba razvila. Ako pak nastane u vilici, a pri tome postoje svi zubi, tada postoji mogućnost razvoja ove ciste iz prekobrojnog zubnog zametka.

- Advertisement -

Često se nalazi na mjestu nerazvijenog umnjaka u donjoj vilici, iii na uzlaznom kraku donje vilice. Čine 3–11% svih cista vilice.

Etiopatogeneza
Odontogene keratociste nastaju proliferacijom zubne gredice ili njeninih ostataka, koji prema pretpostavci većina autora, trebalo bi da bude potpuno okružene koštanim tkivom.

Postoji još jedna pretpostavka o njihovom nastanku, po kojoj drugi autori smatraju da nastaju iz bazalnih ćelija sluzokože usne duplje. Mogu se javiti sporadično ili u sklopu Gorlin-Goltzova sindroma. Najveća im je učestalost pojavljivanja u mladih ljudi od 20-30. godine života.

Najčešće se otkrivaju slučajnim radiološkim pregledom nakon rutinskog snimanja vilica iz drugih razloga. Iako ponekad dolazi do pojave boli, oticanja, curenja gnoja ili, rijetko, do neuroloških simptoma poput parestezije donje usne ili zuba, pacijenti počinju osjećati promjenu tek kada je cista dostigla značajnu veličinu i/ili ponekad zahvatila maksilarni sinus ili uzlazni krak.

Ekspanzija ciste
Ekspanzija odontogene keratociste je najčešće uočljiva tek kada dođe do njenog pucanja ili perforacije kroz bukalnu stranu gornje vilice ili lingvalne strane donje vilice, što uzrokuje klinički izražen fluktuirajući otok.

Svojim intenzivnim prodornim rastom keratociste može dovesti do resorpcije okolnog tkiva, probijanja kost, da bi u okolnom mekom tkivu uzrokovala stvaranja epidermoidne ciste kao zasebne tvorevine. Zbog takvog rasta kost nema dovoljno vremena za odlaganje novog matriksa pa ponekad nastaju fenestracije na lingvalnoj strani donje vilice.

Bukalne fenestracije donje vilice su rijetke jer je debljin kosti koja treba biti resorbovana znažajno veća. Odontogene keratociste svojim rastom mogu uzrokovati razmicanje susjednih zuba i resorpciju korjenova, što rezultuje klimanjem i ispadanjem zuba.

Pojava recidiva
Uz kontinuirani prodorni rast glavna karakteristika odontogenih keratocista je i učestala pojava recidiva nakon hirurške terapije. Razlog tome mogu biti:
*nepotpuno uklanjanje ciste,
*zaostajanje epitelnih ostrvaca
*pojava satelitnih cista u okolnom vezivnom tkivu
*proliferacija ćelija bazalnog sloja epitijela usne šupljine

Učestalost recidiva kreće se od 12 do 63%, zavisno od podataka iz različitih studija. Na razliku u pojavu recidiva utiču velike različitosti u tehnici hirurških metoda i različitog vremena praćenja pacijenta nakon hirurške terapije.

Foto: putnambrightsmile.com
Foto: putnambrightsmile.com

Dijagnoza
Odontogene keratociste rentgenološki mogu biti unilokularne ili multilokularne, kao okrugla ili ovalna oštro ograničena prosvjetljenja u gornjoj ili donjoj vilici.

Tipična radiološke karakteristike odontogenih keratocista nisu potpune za postavljanje sigurne dijagnoze jer ostale lezije vilice mogu ponekad pokazivati slične radiološke promjene pa je za preciznu dijagnostiku potrebna i potvrda histološkim nalazom.

Terapija
Terapiju ciste određuje njena etiologija i patologija, što s jedne strane znači da treba snabdijeti ili odstraniti zub uzročnik, a s druge strane da treba odstraniti elemente koji spajaju cističnu tečnost u zatvorenu šupljinu ciste.

Prema načinu liječenja terapija se formalno dijeli na terapiju hemijskim sredstvima i hiruršku terapiju. Terapija hirurska,mrsupljalizacija, kod manjih potpuna enukleacija.
Zbog pomenute velike mogucnosti recidiva,tretira se Karnojevim rastvorom (natopljem sterilnom gazom).

Foto: inquirer.com
Foto: inquirer.com

Omogućava da paučinasti zid, skvrči i odvoji kako bi jasno bio vidljiv i lakše ga u cjelosti odvojiti, odstraniti.

Zaključak
Zbog svog invazivnog i destruktivnog rasta ka liniji manjeg otpora kosti, može da razori sinusne strukture, ako krene u pravcu endokranijuma letalitet je veliki. Treba napomenuti da ove ciste često maligno alterisu u planocelularni karcinom što se, takođe, zavrsava smrtnim ishodom.

Zelim da se zahvalim Vasoj redakciji, kolegama, svojim pacijentima …

Posvetio bih ovaj tekst tj. cijelu nas priču o odontogenom keratotumoru, osobi koja, nažalost, više nije sa nama, život je izgubio boreći se bas sa ovom bolešću (Odontogenom keratocistom) Slobodanu (Bobanu) Đurđeviću.

Autor je oralni hirurg

- Advertisment -

POPULARNO

- Advertisment -