fbpx
NaslovnaZanimljivostiAtanasije Puljo: Velikan svjetske medicine i prvi srpski ratni stomatolog

Atanasije Puljo: Velikan svjetske medicine i prvi srpski ratni stomatolog

Kada je krajem osamdesetih na Slaviji otvoren prvi restoran poznatog lanca brze hrane i slatkih đakonija, neki stariji Beograđani su se sigurno začudili zbog neobičnosti i blage ironije ovog prizora.

Razlog tome bila je činjenica da je u ovoj kući živio i radio Atanasije Puljo, srpski ljekar, naučnik, jedan od prvih svjetskih ratnih stomatologa i osnivač stomatologije u Srbiji. U istoriji medicine i stomatologije ostalo je zapisano da je tri godine prije ostalih u svijetu, 1912. godine, uveo sopstveni metod liječenja teških i zapuštenih preloma gornje vilice, takozvani “Balkanski metod”.

- Advertisement -

Djetinjstvo i školovanje
Atanasije Puljo bio je rođeni Zemunac. Rođen je 9. januara 1878. godine u uglednoj cincarskoj porodici kao najstariji sin. U Zemunu je završio osnovnu i srednju školu, i danas čuvenu Zemunsku gimnaziju. Bio je veoma vrijedan i inteligentan učenik, pa je školovanje nastavio u Gracu, na studijama medicine, koje je završio u najkraćem mogućem roku.

Specijalističke studije zubne medicine započinje u Parizu, ali je zbog nedostataka novca morao da ih napusti i vrati se kući. Zaposlio se u Zemunu, u bolnici Milosrdnih sestara kao sekundarni ljekar, gdje brzo napreduje i postaje primarijus i okružni ljekar. Godine 1911. daje ostavku u državnoj službi i otvara privatnu zubno-lekarsku ordinaciju u Zemunu, kojoj se potpuno posvetio. Ali nikada nije zanemario stomatologiju i nastavio je specijalizaciju o svom trošku u Berlinu, Beču i Cirihu. Specijalnost zubnog ljekarstva biće mu priznata tek u Kraljevini SHS 1925. godine.

Ratno iskustvo i specijalizacija u Francuskoj
Nakon početka Prvog balkanskog rata, oktobra 1912. godine, Atanasije je kao veliki patriota, tajno prešao iz Zemuna u Beograd i dobrovoljno dao na raspolaganje svoju opremu srpskoj sanitarnoj jedinici. Takođe, u okviru Pete rezervne bolnice u Beogradu osnovao je Odjeljenje za prelome vilice, gdje vodio računa o velikom broju ranjenih sa prelomima vilice.

Tada prvi put primjenjuju svoj metod liječenja. Svoje angažovanje kao ratnog stomatologa nastavlja i tokom Prvog svjetskog rata, kada ordinira u Stalnoj vojnoj bolnici Morava u Nišu, koja je bila prepune ranjenika sa povredama lica. Poslije povlačenja vojske, Stalna vojna bolnica je premještena i Atanasiju nije omogućeno da nastavi rad, iako je kao austro-ugarski državljanin rizikovao sve i prešao na stranu domovine, te je napustio vojsku i otišao u Francusku. U Francuskoj, Puljo je proveo godinu dana radeći na poboljšanju hirurških procedura autopsije i transplantacije kostiju i hrskavice na hirurškom odjeljenju pariskih bolnica Sen Luj i Šaptal.

Tih godina, otvara privatnu praksu u Nici i istovremeno objavljuje rezultate svojih istraživanja na stručnim skupovima. Iako su Francuzi željeli da ga zadrže na univerzitetu u Nici, odlučio je da se vrati sa porodicom u domovinu 1922. godine. Pored državne službe, prvo u Zemunu, a potom i u Beogradu nastavlja privatnu praksu, gdje se 1932. godine seli u, već spomenutu, zgradu u Deligradskoj 2.

Pionir stomatološke radiologije
Ostao je zapamćen i kao “pionir” stomatološke radiologije u Srbiji. Osnovao je Odontološku kliniku 1936. godine. Klinika će u narednim decenijama biti rasadnik najboljih srpskih stomatologa. U sklopu svoje obrazovne funkcije, na klinici su ljekari opšte medicine obavljali specijalistički staž, polagali specijalistički ispit i sticali zvanje specijaliste za bolesti usta i zuba, pod stručnim nadzorom dr Pulja i njegovih saradnika.

Kao pedagog, istakao se radom na Medicinskom fakultetu gdje je predavao predmet Bolesti usta i zuba i bio jedan od glavnih zagovornika osnivanja Stomatološkog fakulteta u Beogradu. Ostvarenje svog profesionalnog sna neće doživjeti. Stomatološki fakultet osnovan je 1948. godine, četiri godine poslije njegove smrti, a nastavni kadar činili su njegovi studenti.

Balkanski metod
Bio je prvi koji se oštro usprotivio doktrini japanskih ljekara iz rusko-japanskog rata. Naime, prema japanskim doktorima, prvo bi se zbrinjavala meka tkiva, a potom bi se protetičko-ortopedskim načinima liječio prelom kostiju. To se činilo logično, pošto meka tkiva srastaju brže od kosti. Ali poslije svojih iskustva u Balkanskim oslobodilačkim ratovima, Puljo je zagovarao drugačiji pristup, odnosno “od unutra ka spolja”, prema kom je potrebno prvo zbrinuti koštani sistem, postaviti prelomljene dijelove u položaje u kojima su ranije bili, pa tek onda zbrinjavati meka tkiva.

Ulica Anastasija Pulja u Zemunu

Smatrao je da samo ugradnja slomljenih kostiju omogućava ispravnu obradu mekih tkiva. Ovaj pristup, kasnije prozvan “balkanski metod” je veoma doprinjeo razvoju rekonstruktivne hirurgije, ne samo kod nas, nego i u svijetu. Isticao je da je saradnja zubara i hirurga od neprocjenjive važnosti kada se liječe povrede lica i vilice.

Tragičan kraj
Poslije okupacije Beograda, Njemci zatvaraju Beogradski univerzitet, a Stomatološka poliklinika je podijeljena – dio je stavljen na raspolaganje njemačkoj vojsci, dok je deo premješten u Kumodraž.

Početkom Drugog svjetskog rata, Puljo je postavljen za načelnika Odjeljenja za bolesti usta i zuba u Glavnoj vojnoj bolnici u Beogradu, ali sve više razmišlja o penziji. Teške ratne godine provodi u Beogradu, ali mu posljednji dani okupacije umjesto radosti donose dvije tragične vijesti. Krajem lieta 1944. godine saznaje za pogibiju mlađeg sina Miodraga, a krajem oktobra za smrt najstarijeg sina, Slobodana, na Sremskom frontu. Iste godine, završio se i život velikog srpskog doktora u saobraćajnoj nesreći.

Nastradao je ispred svoje kuće, kada se sovjetski vojni kamion iznenada sudario s njim na potpuno praznom trgu Slavija. Na kući u kojoj je žiieo, 2001. godine je postavljena spomen ploča, a 2004. godine, ulica u Zemunu u kojoj je rođen dobila je njegovo ime.

Izvor: 011 info

- Advertisment -

POPULARNO

- Advertisment -