Alarmantni podaci: Više od 700.000 ljudi u Srbiji nema nijedan prirodan zub

Prema podacima istraživanja zdravlja stanovništva, u Srbiji čak 700.000 ljudi nema nijedan prirodan zub, što predstavlja 11,1 odsto populacije. Stručnjaci upozoravaju da je riječ o ozbiljnom javnozdravstvenom problemu koji ukazuje na loše stanje oralnog zdravlja građana.

Povodom Nedjelje zdravlja usta i zuba, nevladina organizacija „Doktori protiv korupcije“ saopštila je da je bezubost posebno izražena kod starijih od 65 godina, gdje više od 40 odsto populacije nema prirodne zube. Za poređenje, taj procenat u Italiji iznosi 19 odsto, dok je u Sloveniji 16 odsto.

Posebno zabrinjavaju podaci o oralnom zdravlju djece i adolescenata. Prema dostupnim statistikama, samo 36 odsto djece uzrasta od 12 godina ima potpuno zdrave zube, dok se taj procenat kod petnaestogodišnjaka spušta na svega 22 odsto.

Prevencija i edukacija kao ključ rješenja

Stručnjaci ističu da su karijes i parodontopatija među najčešćim nezaraznim oboljenjima savremenog čovjeka, sa značajnim zdravstvenim, socijalnim i ekonomskim posljedicama.

Iako se za stomatološke usluge godišnje izdvajaju stotine miliona eura, oralno zdravlje stanovništva i dalje je na nezadovoljavajućem nivou. Samo za državnu stomatološku zaštitu ove godine planirano je oko 96 miliona eura, dok građani dodatno izdvajaju značajna sredstva za liječenje u privatnim ordinacijama.

Iz organizacije „Doktori protiv korupcije“ smatraju da bi jedan od ključnih koraka bio omogućavanje saradnje privatnih stomatoloških ordinacija sa Republičkim fondom za zdravstveno osiguranje, kako bi pacijenti imali pravo izbora stomatologa i bolju dostupnost usluga.

Stomatološka zaštita mora biti dostupnija

Stomatolog i potpredsjednik Pokreta slobodnih građana, Aris Movsesijan, smatra da bi osnovne stomatološke usluge morale ponovo biti dio obaveznog zdravstvenog osiguranja, sa posebnim fokusom na preventivu.

„Loše oralno zdravlje direktno utiče na opšte zdravstveno stanje, kvalitet života, samopouzdanje i mogućnosti zapošljavanja. Suština nije u tome da li je ordinacija državna ili privatna, već da građani imaju dostupnu i kvalitetnu stomatološku zaštitu“, istakao je Movsesijan.

On dodaje da bi osiguranje trebalo da pokriva preventivne preglede, liječenje karijesa, uklanjanje kamenca, kao i dio protetskih usluga za socijalno ugrožene građane.

Strah, neinformisanost i zanemarivanje pregleda

Predsjednik Udruženja mladih stomatologa Srbije, Jovan Vujičić, navodi da je jedan od glavnih problema nedovoljna edukacija građana o značaju oralne higijene.

„Mnogi pacijenti odlazak stomatologu odgađaju dok problem ne postane ozbiljan. Strah od stomatologa prisutan je kod velikog broja ljudi, ali i dalje nedostaje svijest o tome koliko su redovna higijena i preventivni pregledi važni za očuvanje zuba“, kaže Vujičić.

Prema njegovim riječima, pravilno održavanje oralne higijene i redovne kontrole na svakih šest mjeseci značajno bi smanjile troškove liječenja i produžile vijek prirodnih zuba.

Sličnog mišljenja je i ljekar iz Novog Sada, Uroš Ustić, koji smatra da stanovništvo i dalje nema razvijenu naviku odlaska na preventivne preglede.

„Većina ljudi stomatologu odlazi tek kada se pojavi bol. Nedostatak novca jeste važan faktor, ali nije jedini razlog ovako lošeg oralnog zdravlja“, naglašava Ustić.

Oko 80 odsto bezubih koristi proteze

Iz Instituta za javno zdravlje Srbije „Dr Milan Jovanović Batut“ navode da podaci potiču iz istraživanja sprovedenog 2019. godine, dok su rezultati novog istraživanja iz 2025. još uvijek u obradi.

Prema njihovim podacima, procenat stanovništva bez ijednog prirodnog zuba posljednjih godina ne pokazuje značajne oscilacije – iznosio je 10,2 odsto 2006. godine, 12,4 odsto 2013, te 11,1 odsto 2019. godine.

Iz „Batuta“ ističu da približno 80 odsto osoba bez prirodnih zuba koristi dentalne proteze, čime je omogućena osnovna funkcionalnost oralnog sistema.

Stručnjaci zaključuju da su bolja prevencija, dostupnija stomatološka zaštita i kontinuirana edukacija građana ključni koraci ka poboljšanju oralnog zdravlja stanovništva.